Uzun sayılabilecek bir süredir gazetede haber kanalı açıp haber dinlemiyoruz.
Bunun yerine gazeteye gelir gelmez televizyonu açtığımızda artık sabitlediğimiz TRT/MÜZİK kanalını açıyor, zaman zaman da dinlediğimiz eserlere eşlik ediyoruz.
Dün öğlen saatlerinde TRT/MÜZİK kanalını dinlerken birden bire kulağımıza
“Uyan ey gözlerim gafletten uyan/Uyan uykusu çok gözlerim uyan” sözleri geldi.
Tabi işin içinde “Gafletten uyan” ibaresi olunca kendi kendimize “ Uyanmak ile ilgili bu kadar veciz ifade var, bu kadar şarkı, türkü var, Sayısını bizimde unuttuğumuz kadar kitap yazılmasına ve enstrümanlar ile hemen her gün uyarılmasına rağmen bu millet gafletten neden uyanmaz” sorusunu bir kez daha yönelttik.
Kısa bir araştırma yaptık
"Uyan Ey Gözlerim Gafletten Uyan", Osmanlı padişahı Sultan III. Murad tarafından yazılmış ve Ali Ufkî Bey tarafından Evc makamında bestelenmiş ünlü bir tasavvuf şiiri ve ilahisidir.
Rivayete göre III. Murad bir sabah uykuya yenik düşerek sabah namazını kaçırır ve duyduğu derin pişmanlıkla gözyaşları içinde bu dizeleri yazar.
Eserin notaları ve bestesi 17. yüzyılda yaşamış Polonya asıllı müzisyen Ali Ufkî Bey tarafından Evc makamında kaydedilir.
Eser, Ruhi Ayangil tarafından gün yüzüne çıkarıldıktan sonra Ahmet Özhan, Fatih Koca ve Mustafa Ceceli gibi birçok sanatçı tarafından seslendirilmiş.
İşin birde “Oğuz’un uykusu derindir” ile başlayan bir söylem bulunuyor.
"Oğuz'un uykusu derindir, bıçak kemiğe dayanmadan uyanmaz" sözü, Türk mitolojisinde, Dede Korkut hikâyelerinde ve Türk halk kültüründe önemli bir yere sahip olan "Oğuz uykusu" kavramına dayanır.
"Oğuz’un uykusu derindir” söylemi içinde ister istemez birkaç satır eklemek lazım.
-Sabır ve Rehavet: Türk milletinin (Oğuz'un) genel olarak sakin, sabırlı, bazen de olaylara karşı vurdumduymaz veya rehavet içinde (gaflette) görünebilen yapısını temsil eder.
-Ani Uyanış ve Direniş: Tehlike en üst düzeye ulaştığında, yani "bıçak kemiğe dayandığında" Oğuz'un birdenbire uyanıp son derece sert, kararlı ve durdurulamaz bir güçle tepki vereceğini vurgular.
-Mitlojik Arka Plan: Destanlarda günlerce süren yorgunluklar veya "küçük ölüm" olarak görülen derin uyku halleri sonucunda kahramanların (Alplerin) savunmasız yakalanması ve ardından gerçekle yüzleşip büyük bir intikam/toparlanma mücadelesine girmesi anlatılır
Gafletten uyanmak, insanın dünyevi dalgınlıktan kurtularak hakikati fark etmesi ve kendini sorgulaması anlamına gelir. İslam alimlerinden ve Türk edebiyatından bu konuyu en derin şekilde işleyen özlü sözler aşağıda derlenmiştir.
Peki yüzyıllar önce “Gafletten uyanma “ ile ilgili kim ne söylemiş, birde buna bakmak lazım.
-Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî "Sen sabaha kadar gaflet uykusundasın, ömür ise kısadır. Korkarım ki sen bu uykudan uyanınca gündüz olur." der.
-Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî bir diğer sözünde "İnsanı ateş değil, kendi gafleti yakar." diyerek farkındalığın önemini vurgular.
- Hz. Muhammed (s.a.v.) "İnsanlar uykudadır, öldüklerinde uyanacaklar." buyurarak dünya hayatının geçiciliğine dikkat çeker.
-İmam Gazâlî hakikat arayışını anlattığı Gafletten Uyanış eserinde, şüphe ve sorgulamanın insanı uykudan uyandıran ilk adım olduğunu belirtir.
- Hz. Ali "Gaflet insana gurur getirir, helake yaklaştırır." sözüyle dalgınlığın tehlikesine işaret eder.
Söz konusu “Gafletten uyanmak” ile ilgili daha yüzlerce, binlerce örnek vermek mümkün.
İşin garip tarafın bu kadar ikaza bu kadar fazla uyarıya rağmen milletin uyanmak gibi bir derdi yok.
Yada insanoğlunun “Gafletten uyanmak” ile ilgili algısı değişik.
Aksi takdirde başına gelen bu kadar fazla felakete rağmen daldığı derin uykudan bir an olsun uyanmayan insanoğlunun kemiğine söz konusu bıçağın ne zaman dayanacağını işin doğrusu bizde merak ediyoruz.
Eğer o zamana kadar bıçağın dayanacağı kemik kalacaksa…..
