Mustafa Kemal’i anlamak için önce insan olmak gerekir.
Mustafa Kemal’i anlamak için eğitim, bilgi ve görgü gerekir.
Mustafa Kemal’i anlamak için ruh sağlığı, akıl ve idrak gerekir.
Mustafa Kemal’i anlamak için hayallere dalıp, Mustafa Kemal gibi kendini savaş meydanlarında hayal etmek gerekir.
Mustafa Kemal’i anlamak için halkın içinden çıkmış olmak, halkla beraber yiyip içmek halk gibi yaşamak gerekir.
Mustafa Kemal’i anlamak için bir nebze de olsa ilimden, bilimden, fenden, kültürden, sanattan yararlanmış olmak ve anlamak gerekir.
Mustafa Kemal’i anlamak için okuyan, yazan, çizen olmak gerekir.
Mustafa Kemal’i anlamak için aklını kiraya vermemiş olman gerekir.
Hani şair diyor ya
Mustafa Kemal'i düşünüyorum;
Yeleleri alevden al bir ata binmiş
Aşıyor yüce dağları, engin denizleri.
Altın saçları dalgalanıyor rüzgârda,
Işıl ışıl yanıyor mavi gözleri,
İşte Mustafa Kemal’i anlamak için onu düşünüyor olmak lazım. Çocukluğundan başlayan zorlu yaşam koşullarında ve genç yaşta ordulara kumandanlık yapıp, küllerinden vatan yaratıp ve on beş yıl ülke yönetip, ülke yönetirken dört bir yandan demir ağlarla örmek, onlarca fabrika, üretim ve yatırım tesisleri kazandırmak.
Ayrıca kurmuş olduğu yeni Türkiye Cumhuriyeti’ni kurumsallaştırmak.
Bunlardan daha önemlisi eğitim hamleleriyle ülkenin her köşesindeki vatandaşına Türk dilini öğretmek, okur yazar yaparak yaşama katmak.
İşte bunları özümlersek ona saygı duymayı da öğreniriz.
Ve yine şairin dediği gibi:
Mustafa Kemal'i düşünüyorum;
Ölmemiş bir kasım sabahı!
Yine bizimle beraber her yerde,
Yaşıyor dört köşesinde vatanın
Yaşıyor damar damar yüreklerde.
Kısaca Mustafa Kemal’i anlamak için;
Bizim gibi baltalarla heykellerine saldırmak yerine, Amerika’dan Avustralya’ya Kırgızistan’dan Macaristan’a Yeni Zelanda’dan Belçika’ya on yedi ülkede heykeli dikilen ve onun ölüm yıldönümüne denk geldiği için kendi bağımsızlık gününü iki gün önceye alan Azerbaycan gibi Atatürk’ü düşünmek, saygı duymak ve anlamak gerek.
Ölümünün 88. Yıl dönümünde saygı ve minnetle anıyorum.
Yaşar GELER