Nasrettin Hoca bir gün eşeğini dama çıkarır. Maksadı biraz hava almasını sağlamaktır. Eşek damda dolaşmaya, zıplamaya başlar. Hoca bir süre sonra onu aşağı indirmek ister ama eşek bir türlü inmez.

Derken eşek damda zıplarken dengesini kaybeder ve düşerek ölür.

Hoca, eşeğinin akıbetini ibretle izler ve tarihe geçecek şu sözü söyler:

"Demek ki eşeğin mertebesini yükseltirsen hem bulunduğu yere zarar verir hem de sonunda kendine!"

Bu fıkra, bugün yalnızca gülüp geçilecek bir Nasrettin Hoca hikâyesi değildir. Makam, yetki ve liyakat üzerine düşündüren ciddi bir hayat dersidir.

Her insanın ve her canlının bir kapasitesi, her makamın da bir sorumluluğu vardır. Birini hak etmediği bir makama getirmek, ona iyilik yapmak değildir. Aksine, hem o kişiye hem de temsil ettiği kuruma zarar verebilecek bir yanlışın başlangıcıdır.

Bugün bazı makamlara kimlerin, hangi liyakatle getirildiği sorusu toplumun gündeminde önemli bir yer tutuyor. Çünkü makam sahibi olmak başka, o makamın gerektirdiği bilgiye, birikime, tecrübeye ve sorumluluk bilincine sahip olmak başkadır.

Bir insanı hak etmediği kadar yükseltirseniz, önce bulunduğu makamın ağırlığı altında ezilebilir. Sonra aldığı kararlarla kuruma, çevresine ve topluma zarar verebilir. En sonunda da kendi itibarını ve geleceğini tehlikeye atabilir.

Devlet yönetiminde, bürokraside ve bütün kurumlarda esas olan kişileri yükseltmek değil, liyakati yükseltmektir.

Makamlar ödül dağıtma yeri, kurumlar da kişisel itibar kazanma alanı değildir. Her koltuk bir sorumluluk, her yetki bir emanettir.

Ne yazık ki bazen koltuğa oturan, koltuğun hakkını vermek yerine koltuğun kendisine verdiği güce kapılır. Eleştiriyi tehdit, hesap sormayı düşmanlık, liyakat sorgulamasını da saygısızlık olarak görür.

Oysa gerçek büyüklük, yüksek bir makamda oturmak değil, o makamın hakkını verebilmektir.

Nasrettin Hoca'nın fıkrası bize çok açık bir ders veriyor:

Liyakat olmadan yükseltilen kişi yalnızca kendisini değil, yükseltildiği makamı da tehlikeye atar.

Unutmayalım; herkesi her makama getirebilirsiniz ama herkes her makamın sorumluluğunu taşıyamaz.

Çünkü bazen birini yükseltmek, ona iyilik değil; hem kuruma hem kendisine yapılmış en büyük kötülüktür.

Mesele insanları yükseltmek değil, hak edenleri doğru yere getirmektir. Zira eşeğin mertebesini yükseltmekle eşek değişmez; sadece damın ve eşeğin akıbeti değişir.