İnsanlara akıl vermek kolay, insan olabilmek zordur.
Ne çok severiz nutuk çekmeyi… Her konuda bir fikrimiz, her olayda söyleyecek birkaç sözümüz, herkese verecek bir aklımız vardır. Sanki hayatın bütün sınavlarından geçmişiz, bütün doğruları öğrenmişiz gibi konuşuruz. Karşımızdakinin ne yaşadığını, hangi dertlerle boğuştuğunu, hangi geceleri uykusuz geçirdiğini bilmeden ahkâm keseriz.
Oturduğumuz yerden insanlara hayat dersi vermek ne kadar da kolaydır. Birine sabret deriz, sabrın ne demek olduğunu bilmeden… Birine güçlü ol deriz, içindeki fırtınadan habersiz… Birine dik dur deriz, omuzlarına yüklenen yükün ağırlığını hiç hissetmeden…
Oysa insan, yaşamadığı acının tarifini ne kadar güzel yaparsa yapsın, o acıyı çekenin hâlinden tam olarak anlayamaz.
Hele bir de her şeyi kendisi biliyormuş gibi davrananlar vardır. Konuşurken kimseye söz hakkı tanımaz, dinlemek yerine hüküm verir, anlamak yerine yargılar. Başkalarının hayatına müdahale etmeyi marifet, kendi yanlışlarını görmezden gelmeyi de maharet sayarlar. Onlara göre herkesin bir eksiği, herkesin bir hatası vardır; bir tek kendileri kusursuzdur!
Hâlbuki biraz susmayı, biraz dinlemeyi, biraz da insanın kendisine bakmasını öğrenebilsek… Belki de bu kadar kolay kırmayacağız birbirimizi.
Unutmayalım ki hayat, kürsüye çıkıp başkalarına ders verme yeri değildir. Her insanın kendine göre bir hikâyesi, kimsenin bilmediği bir mücadelesi, içine gömdüğü bir acısı vardır. Kiminin yüzünde tebessüm, yüreğinde fırtına; kiminin dilinde suskunluk, içinde binlerce çığlık vardır.
Bu yüzden insanlara nutuk çekmeden önce biraz düşünmek gerekir. Söylediğimiz sözün bir yaraya merhem mi, yoksa tuz mu olacağını hesap etmek gerekir.
Çünkü bazen bir insanın ihtiyacı nasihat değil, anlaşılmaktır. Akıl verilmesi değil, omzuna dokunulmasıdır. Uzun uzun konuşulması değil, sessizce dinlenmesidir.
İnsanlara hayat dersi vermek yerine, önce kendi hayatımızdan ders alalım. Herkese doğruları anlatmaya çalışırken kendi yanlışlarımızı unutmayalım.
Velhasıl; çok konuşmak bilgelik, herkese akıl vermek olgunluk değildir. Bazen en güzel söz susmak, en büyük erdem anlamak, en kıymetli insanlık ise yargılamadan dinlemektir.
Ne demişler; "Başkalarına parmak sallamadan önce, kendi ellerine bakmayı öğren!"