Ne oldu bize böyle?
Ne zaman bu kadar duyarsızlaştık, ne zaman başkasının acısına bu kadar yabancı olduk?
Bir zamanlar bir insanın gözlerinin içine bakarak derdini anlayabilen, bir iç çekişinden gönlündeki fırtınayı hissedebilen insanlardık. Şimdi ise birbirimizi dinlemeye bile tahammülümüz kalmadı. Herkes konuşuyor ama kimse kimseyi gerçekten dinlemiyor. Herkes kendini anlatıyor ama kimse karşısındakinin ne yaşadığını anlamaya çalışmıyor.
Oysa empati, insan olmanın en güzel taraflarından biridir. Kendini bir başkasının yerine koyabilmek, onun ayakkabılarıyla yürümeye çalışmak, onun gözyaşlarında kendi yüreğinin sızısını hissedebilmektir. Bazen bir insanın neye ihtiyacı olduğunu anlamak için uzun cümlelere gerek yoktur. Bir bakış, samimi bir söz, içten bir dokunuş yeter de artar bile.
Ne yazık ki günümüzde insanlar birbirlerinin hayatlarını yargılamakta çok cömert, anlamaya çalışmakta ise bir o kadar cimri. Kimin hangi yükü taşıdığını, hangi geceleri gözyaşıyla geçirdiğini, hangi acıyı içine gömdüğünü bilmeden ahkâm kesiyoruz. Birinin suskunluğunu kibir, yorgunluğunu tembellik, çaresizliğini beceriksizlik sanıyoruz. Oysa bazen en çok gülen insanın içinde en büyük fırtınalar kopuyor, en güçlü görünen insanın omuzlarında kimsenin bilmediği yükler bulunuyor.
Bir düşünün… Bir gün işimizi kaybedebiliriz, bir gün hastane koridorlarında çaresizce bekleyebiliriz, bir gün en sevdiğimiz insanı toprağa verebiliriz. Bugün eleştirdiğimiz bir insanın yaşadıklarını yarın biz de yaşayabiliriz. İşte o zaman bir zamanlar esirgediğimiz anlayışa, bir başkasından beklediğimiz merhamete ne kadar ihtiyaç duyduğumuzu daha iyi anlarız.
Empati, her davranışı onaylamak değildir. Her yanlışa göz yummak da değildir. Empati, karşımızdakini anlamaya çalışırken insanlığımızdan ödün vermemektir. Bir insanı yargılamadan önce hikâyesini dinlemek, hüküm vermeden önce yaşadıklarını düşünmektir.
Bugün belki de en çok ihtiyacımız olan şey biraz anlayış, biraz hoşgörü, biraz merhamet… Çünkü insanlar artık birbirlerine dokunmadan yaşıyor, birbirlerinin acılarını görmeden geçip gidiyor. Aynı sokaklarda yürüyor, aynı sofralara oturuyor ama gönüller arasında aşılmaz duvarlar örüyoruz.
Unutmayalım ki hayat kimseye aynı şartları sunmuyor. Kiminin sofrası dolu ama gönlü boş, kiminin cebi dolu ama yüreği yaralı. Kimi bir tebessüme muhtaç, kimi anlaşılmayı bekliyor. Bazen bir insanı hayata bağlayan şey, ona uzatılan küçücük bir anlayış elidir.
Geliniz, birbirimizi yargılamadan önce anlamaya çalışalım. Bir insanın kalbini kırmadan önce onun da bir kalbi olduğunu hatırlayalım. Çünkü dünya zaten yeterince acımasız; hiç değilse biz birbirimize iyi gelelim.
Zira empati kaybolursa merhamet eksilir, merhamet eksilirse insanlık küçülür. Ve insanlığın küçüldüğü yerde ne sevgi büyür ne de huzur yeşerir.
Belki de yeniden insan olmayı öğrenmenin ilk adımı, kendimizi başkasının yerine koyabilmektir.